Windows'u Oyun Modu Etkinleştirerek Hızlandır

Oyun sırasında kare düşmeleri yaşadığım bir dönemde, "yeni ekran kartı almadan bu iş çözülür mü?" diye epey kurcaladım. Karşıma çıkan ilk şey Windows'un içinde hazır duran ama çoğu kişinin varlığını bilmediği bir anahtar oldu: windows oyun modu. Adı iddialı, beklentiyi çok yükseltmemek gerekiyor ama doğru senaryoda gerçekten işe yarıyor. Ben kendi bilgisayarımda özellikle arka planda bir sürü şey açıkken oynadığımda farkı hissettim.

Aşağıda hem nasıl açtığımı hem de yanına eklediğimde tabloyu değiştiren ayarları anlatıyorum. Hepsi ücretsiz, hepsi Windows'un içinde, hiçbir yere program kurmuyorsun.

Oyun Modu Tam Olarak Ne Yapıyor ve Nasıl Açılıyor?

Önce beklenti ayarlayalım: bu mod donanımını güçlendirmiyor. Yaptığı şey, sen oyun oynarken sistemin dikkatini dağıtan işleri kenara çekmek. Windows update'in tam sen kritik bir maçtayken indirmeye başlaması, sürücü kurulumunun araya girmesi, arka plandaki bildirim yağmuru... İşte bunları bastırıyor ve işlemci ile ekran kartı kaynaklarını öndeki oyuna öncelikli veriyor.

Ayarı bulmanın en kısa yolu

Ben her seferinde şu yolu izliyorum: Başlat menüsüne tıklayıp Ayarlar'ı aç, sol taraftan Oyun (Gaming) bölümüne gir, sonra Oyun Modu satırına tıkla ve anahtarı açık konuma getir. Windows 11'de tek bir açma-kapama düğmesi var; Windows 10'da da aynı yerde, sadece menü görünümü biraz farklı. Arama kutusuna doğrudan "oyun modu" yazarsan da doğrudan o sayfaya düşersin.

Açtıktan sonra bilgisayarı yeniden başlatmam gerekti mi? Ben ilk denememde başlatmadım ve çalıştı, ama bir kere yeniden başlatmak hiç zarar vermiyor. Ayarın açık kalması yeterli; her oyun öncesi tekrar açmakla uğraşmıyorsun.

Oyun Çubuğu ile aynı şey değil

Kafa karıştıran nokta şu: Oyun Modu ile Xbox Game Bar (Oyun Çubuğu) ayrı iki şey. Oyun Çubuğu, Windows tuşu + G ile açılan üst katman; performans grafiği gösteriyor, kayıt alıyor, ses seviyelerini ayırıyor. Oyun Modu ise sessiz çalışan bir sistem davranışı. Oyun Çubuğu'nu kapatsan bile Oyun Modu çalışmaya devam eder. Ben kayıt almadığım için çubuğu kapalı tutuyorum, mod ise sürekli açık.

Yine de Oyun Çubuğu'nun bir faydası var: Windows tuşu + G bastığında performans panelinden CPU, GPU ve RAM kullanımını canlı görebiliyorsun. Sorunun nerede olduğunu anlamak için bu pencere bana çok yardımcı oldu. RAM tarafı sürekli tepede geziyorsa bellek miktarını kontrol etmeyi anlattığım yazıya bakmakta fayda var, çünkü orada yazılım ayarı değil donanım sınırı devreye giriyor.

Kendine özel oyun listesi tutma

Windows, tam ekran çalışan oyunları genelde kendisi tanıyor. Ama emülatör, eski bir oyun ya da ağır bir video düzenleme programı kullanıyorsan tanımayabiliyor. Bu durumda Ayarlar içindeki Ekran > Grafikler bölümüne girip uygulamayı elle ekliyorum ve tercihi Yüksek performans olarak işaretliyorum. Böylece iki ekran kartlı dizüstülerde program zayıf olan tümleşik karta değil, güçlü karta yönleniyor. Dizüstü bilgisayarımda en net farkı bu ayar yarattı.

Oyun Modunu Gerçekten İşe Yarar Hale Getiren Ek Ayarlar

Modu tek başına açıp "hiçbir şey değişmedi" diyenlerin çoğu, yanındaki üç ayarı atlıyor. Ben sırayla şunları yaptım.

Güç planını değiştir

Dizüstüyseniz bu şart. Prize takılıyken bile Windows bazen dengeli ya da tasarruf modunda kalıyor ve işlemci hızını kısıyor. Görev çubuğundaki pil simgesine tıklayıp kaydırıcıyı En iyi performans tarafına çekmek yeterli. Masaüstü bilgisayarda Denetim Masası'ndaki güç seçeneklerinden Yüksek Performans planını seçiyorum. Şarj kablosu takılı değilken oyun oynamak zaten kaybedilmiş bir savaş; bunu deneyerek öğrendim.

Arka planı temizle

Oyun Modu arka plan işlerini bastırıyor ama sıfırlamıyor. Ctrl + Shift + Esc ile Görev Yöneticisi'ni açıp Başlangıç uygulamaları sekmesine bakın. Orada bilgisayar her açıldığında kendini başlatan ne varsa listelenmiş durumda. İhtiyacım olmayanları devre dışı bıraktığımda açılış süresi bile kısaldı. Bir de şu klasik: yirmi sekmeli tarayıcı penceresi oyun kadar bellek yiyebiliyor. Tarayıcı hızını artırmak için anlattığım temizlik adımları burada da işe yarıyor, çünkü aynı kaynak havuzunu paylaşıyorlar.

Sürücüleri ve donanım hızlandırmayı unutma

Ekran kartı sürücüsünün güncel olması, Oyun Modu'ndan daha büyük fark yaratabiliyor. Yazılım güncellemelerini neden ihmal etmemek gerektiğini ayrıca yazdım; grafik sürücüleri o listenin en tepesinde. Bir de Ayarlar > Ekran > Grafikler altında donanım hızlandırmalı GPU zamanlaması seçeneği varsa açmayı deneyin. Sistemime göre değişiyor, bende ufak bir iyileşme oldu; sizde tersi olursa geri kapatmak on saniye sürüyor.

Son olarak disk durumuna göz atın. Sistem diski tıka basa doluysa Windows takas alanı bulamıyor ve her şey ağırlaşıyor. Diskte yer tüketen gizli dosyaları bulma yöntemlerini uyguladığımda birkaç gigabayt kazanmam bile o