Tarayıcı Hızını 5 Dakikada Artır

Geçen hafta bir arkadaşımın dizüstü bilgisayarına baktım. "Tarayıcı çok yavaş, internetim bozuldu sanırım" diyordu. Oysa internetinde bir sorun yoktu; Chrome'unda on yedi sekme, dokuz eklenti ve yıllardır hiç boşaltılmamış bir önbellek vardı. Yirmi dakika sonra aynı bilgisayarda sayfalar bir anda açılmaya başladı. O gün fark ettim ki insanların çoğu tarayıcısının yavaşlığını internetine, bilgisayarına, hatta yaşına yükleyip pes ediyor.

Ben yıllardır aynı beş adımı uyguluyorum ve genelde beş dakikayı geçmiyor. Aşağıda o sırayı, kendi bilgisayarımda ne gördüğümü de anlatarak yazıyorum. Chrome, Firefox ve Edge'in üçünde de mantık aynı, sadece menülerin yeri değişiyor.

Birikmiş Yükü Boşaltmak: Önbellek, Geçmiş ve Sekmeler

Tarayıcı hızını artırma işine başlarken hep en kaba yerden başlarım: yıllardır dokunulmamış veri yığınından. Tarayıcı, ziyaret ettiğin sitelerin görsellerini, yazı tiplerini, script dosyalarını diske kaydeder ki bir dahaki gelişinde daha hızlı açsın. Mantık güzel ama bu klasör kontrolsüz büyüdüğünde tam tersi çalışmaya başlıyor — tarayıcı her istekte kocaman bir dizini taramak zorunda kalıyor.

Önbelleği doğru şekilde temizlemek

Üç tarayıcıda da Ctrl + Shift + Delete (Mac'te Cmd + Shift + Delete) kısayolu seni doğru pencereye götürür. Burada dikkat etmen gereken tek şey ne sildiğin:

• Önbelleğe alınmış görüntüler ve dosyalar — mutlaka işaretle. Kaybedeceğin hiçbir şey yok.
• Tanımlama bilgileri (çerezler) — işaretlersen tüm sitelerden çıkış yaparsın. Ben yılda bir kez, şifrelerimin kayıtlı olduğundan emin olduğumda yapıyorum.
• Gezinme geçmişi — hıza etkisi az, ama adres çubuğu önerileri sadeleşir.
• Şifreler ve otomatik doldurma — asla işaretleme. Bunu yanlışlıkla silen bir tanıdığım vardı, çok kötü bir gün geçirdi.

Zaman aralığını "tüm zamanlar" seç. Bir haftalık temizlik hiçbir şeyi değiştirmez. Bu arada şifrelerini bir yöneticide toplamadıysan, çerez temizliğinden önce o konuyu halletmenizi öneririm; sitede güvenli şifre yönetimine giriş yazısı var, on dakikalık iş.

Sekme alışkanlığını değiştirmek

Bu en sevmediğim ama en etkili adım. Her açık sekme, arka planda çalışan ayrı bir işlem demek. Ben otuz sekmeyle çalışan insanları anlıyorum, çünkü ben de öyleydim. Çözüm sekmeleri kapatmak değil, okuma listesine ya da yer imi klasörüne atmak. "Sonra okuyacağım" dediğin on beş sekmeyi bir klasöre gömdüğünde tarayıcının nefes aldığını fiziksel olarak hissediyorsun.

Firefox ve Edge'de sekme askıya alma özelliği yerleşik geliyor; Edge'de "Uyuyan sekmeler" ayarını açık tut. Chrome'da Bellek Kaydedici benzer işi yapıyor.

Geçmişi büyüyen profil dosyası

Yıllardır aynı tarayıcı profiliyle çalışıyorsan, profil klasörü şişmiş olabilir. Chrome'da chrome://settings/reset adresindeki "ayarları geri yükle" seçeneği eklentileri silmez ama bozulmuş ayarları temizler. Bunu son çare olarak kullanıyorum, ilk adım olarak değil.

Eklentiler ve Bellek: Asıl Suçlu Genelde Buradadır

Önbellek temizliği rahatlatır, ama tarayıcıyı gerçekten dizlerine çöktüren şey neredeyse her zaman eklentilerdir. Bir eklenti, tarayıcının içinde çalışan küçük bir programdır; kötü yazılmış tek bir tanesi tüm oturumu yavaşlatabilir.

Eklentileri tek tek elemek

Chrome'da chrome://extensions, Firefox'ta about:addons, Edge'de edge://extensions. Listeye bak ve şu soruyu sor: "Bunu son bir ayda bilerek kullandım mı?" Cevap hayırsa kapat. Silmene gerek yok, kapatmak yeter — sonra ihtiyacın olursa tek tıkla geri açarsın.

Benim listemde sadece dört eklenti kaldı: reklam engelleyici, şifre yöneticisi, bir çeviri aracı ve ekran kaydı için bir tane. Kupon bulan, hava durumu gösteren, "sayfayı güzelleştiren" ne varsa gitti ve fark ilk günden belliydi.

Görev yöneticisiyle suçluyu yakalamak

Chrome ve Edge'in kendi görev yöneticisi var: Shift + Esc. Açtığında hangi sekmenin ve hangi eklentinin ne kadar bellek ve CPU tükettiğini tablo halinde görürsün. Ben genelde şuna benzer bir manzarayla karşılaşıyorum:

Firefox'ta aynı bilgi about:performance sayfasında duruyor. Bu iki sayfa, tahmin yürütmeyi bitirip kanıtla çalışmaya geçmeni sağlıyor.

Bellek yeterli mi, gerçekten?

Bazen sorun tarayıcıda değil. 4 GB RAM'li bir makinede modern bir tarayıcıyı on sekmeyle çalıştırmak zor. Windows'ta Görev Yöneticisi'nin Performans sekmesinden, Mac'te Etkinlik İzleyici'den belleğinin ne kadarının dolu olduğuna bak. Bellek kullanımı sürekli %90'ın üstündeyse yapacağın hiçbir temizlik kalıcı çözüm olmaz; sitede