Toplu Olarak Dosya İsmi Değiştir
Telefonumdan bilgisayara attığım 480 fotoğrafın isminin IMG_20231_0442.JPG gibi bir şey olduğunu görünce ilk defa "bunu tek tek düzeltemem" dedim. Gerçekten de düzeltemezdim; kaba bir hesapla dosya başına beş saniye harcasam üç saatimi yerdi. O gün öğrendiğim toplu dosya yeniden adlandırma yöntemlerini o zamandan beri neredeyse her ay kullanıyorum: tatil fotoğrafları, taranmış faturalar, ders kayıtları, müşteri teslimleri… Aşağıda kendi kullandığım sırayla, en basitinden en esnek olanına doğru anlatıyorum.
Başlamadan bir uyarı: yeniden adlandırma geri alınması zor bir işlem. Ben ilk denemelerimi her zaman klasörün bir kopyası üzerinde yaparım. 20 dosyalık bir test klasörü oluşturup kuralı orada çalıştırmak, 500 dosyayı berbat etmekten çok daha ucuza gelir.
İşletim Sisteminin Kendi Araçlarıyla Hızlı Çözümler
Çoğu insanın ihtiyacı aslında ek program gerektirmiyor. Windows ve macOS'un içinde gelen özellikler, "hepsine aynı ismi ver ve sırala" tipi işlerin yüzde sekseninde yeter.
Windows Gezgini'ndeki üç saniyelik yöntem
Klasörü açıp Ctrl + A ile hepsini seçiyorum, sonra F2'ye basıp tek bir isim yazıyorum: Kapadokya. Enter'a bastığımda Windows bana Kapadokya (1).jpg, Kapadokya (2).jpg diye giden bir liste veriyor. Burada dikkat edilecek nokta sıralama: hangi dosyanın (1) olacağını, o an Gezgin'de aktif olan sıralama belirliyor. Ben genelde önce "Değiştirilme tarihi" sütununa tıklayıp kronolojik sıraya sokuyorum, sonra yeniden adlandırıyorum. Böylece numaralar zaman sırasıyla örtüşüyor.
Bu yöntemin zayıf tarafı parantezli numaralar ve sıfır dolgusu olmaması. (10) ile (2) yan yana geldiğinde bazı programlar 10'u 2'den önce sıralar. Sıralamanın kritik olduğu işlerde bir alt başlığa geçiyorum.
PowerShell ile kural yazmak
Korkutucu görünüyor ama tek satır. Klasörde boş bir yere Shift + sağ tık yapıp PowerShell penceresini açıyorum ve mesela isimlerdeki boşlukları alt çizgiye çeviriyorum:
Get-ChildItem *.jpg | Rename-Item -NewName { $_.Name -replace " ", "_" }
Sıfır dolgulu numaralandırma için de şunu kullanıyorum:
$i=1; Get-ChildItem *.jpg | Sort-Object LastWriteTime | ForEach-Object { Rename-Item $_ -NewName ("Tatil_{0:D3}.jpg" -f $i); $i++ }
Buradaki D3 sayıyı 001, 002 diye üç haneli yazdırıyor. Komutu çalıştırmadan önce -WhatIf parametresini eklerseniz PowerShell hiçbir şeyi değiştirmeden ne yapacağını yazar; benim en sevdiğim güvenlik ağı bu.
macOS Finder'da toplu isim değiştirme
Mac tarafı açıkçası daha kibar. Dosyaları seçip sağ tıklıyorum, "Yeniden Adlandır" diyorum ve karşıma üç modlu bir panel çıkıyor: metin değiştir, metin ekle, biçimlendir. "Biçimlendir" seçeneğinde ad, başlangıç numarası ve numaranın sona mı başa mı geleceğini belirleyebiliyorum. Değişiklikleri uygulamadan önce alt kısımda önizleme gösteriyor, bu yüzden yanlış yapma ihtimali düşük.
Tarih, Sayı ve Metaveri Bazlı Gelişmiş Düzenler
"2019-07-14_Balikesir_003.jpg" gibi bir düzen istiyorsanız işletim sisteminin araçları yetmiyor. Ben bu noktada Windows'ta Bulk Rename Utility, Mac ve Linux'ta ise NameChanger veya terminaldeki rename komutlarını tercih ediyorum.
Fotoğrafın çekim tarihini isme yazdırmak
Fotoğraf makinesinden gelen her karede EXIF verisi var; çekim tarihi, model, hatta objektif bilgisi. Bulk Rename Utility'nin EXIF bölümünden "Date Taken" alanını seçip YYYY-MM-DD biçimini verdiğimde, dosya adları kendiliğinden kronolojik sıralanır hale geliyor. Bunun güzelliği, dosyaları farklı klasörlere dağıtsanız bile isimden tarihi görebilmeniz. Ama dikkat: WhatsApp'tan gelen veya ekran görüntüsü olarak alınmış görsellerde EXIF çoğu zaman boş olur, o dosyalarda araç ya boş bırakır ya da hata verir. Ekran görüntülerini ayrı bir klasörde toplayıp onlara dosya oluşturma tarihini uyguluyorum.
Numaralandırmayı doğru kurmak
Numaralandırmada üç ayarı hep birlikte düşünüyorum:
- Başlangıç değeri: Var olan bir seriye ekleme yapıyorsam 1'den değil, kaldığım yerden başlatıyorum.
- Basamak sayısı: 100'den fazla dosya varsa üç hane, 1000'den fazlaysa dört hane. Sonradan hane eklemek en can sıkıcı iş.
- Artış adımı: Araya sonradan dosya girecekse 10'ar 10'ar artırmak hayat kurtarıyor.
Uzantıları ve karakterleri temizlemek
Toplu işlemlerde en sık başıma gelen sorun, Türkçe karakterler ve boşluklar yüzünden dosyaların bir sunucuya yüklenirken bozulması. Bu yüzden paylaşacağım klasörlerde ç, ğ, ı, ö, ş, ü harflerini karşılıklarıyla değiştiriyorum, boşlukları tireye çeviriyorum ve hepsini küçük harfe indiriyorum. Çoğu araçta bu üç işlem tek geçişte yapılabiliyor. Bir de uzantı düzeltmesi var: .JPEG, .jpg, .JPG karışıksa hepsini .jpg'ye sabitlemek, sonradan filtreleme yaparken çok işe yarıyor.
Bu düzeni otur