Bilgisayar Uyku Modundan Çıkması Çok Yavaş

Bir süre önce dizüstü bilgisayarımın kapağını açtığımda ekranın on beş saniye boyunca simsiyah kaldığını, sonra da imleç donuk halde belirdiğini fark ettim. Eskiden kapağı açar açmaz şifre ekranı gelirdi. Bu tür bir yavaşlama tek başına "bilgisayar bitti" demek değil; genellikle arka planda uyanma sırasında bir şeyin sırayı tıkadığının işareti. Kendi makinemde ve yakınlarımın cihazlarında aynı sorunu birkaç kez çözdüm, o yüzden hangi adımın gerçekten işe yaradığını, hangisinin sadece internette dolaşan bir efsane olduğunu az çok biliyorum. Aşağıda uyku modu yavaşlık meselesini Windows ve Mac için ayrı ayrı, kendi başınıza uygulayabileceğiniz şekilde anlatıyorum.

Başlamadan önce bir şeyi netleştirelim: uykudan uyanma süresi normalde 1-3 saniyedir. 10 saniyenin üzerine çıkıyorsa bir sebebi var. 30 saniyeyi geçiyorsa cihaz büyük olasılıkla uykuya değil, hazırda bekletme (hibernate) moduna geçmiş oluyor ve diskten koca bir dosyayı geri okuyor.

Windows'ta uyanma süresini kısaltmak

Windows'ta sorun neredeyse her zaman üç yerden birinden çıkıyor: yanlış uyku türü, ağ kartı sürücüsü ya da bağlı bir çevre birimi. Sırayla gidelim.

Hangi uyku modunda olduğunuzu öğrenin

Başlat'a "cmd" yazıp Komut İstemi'ni yönetici olarak açın ve powercfg /a komutunu çalıştırın. Çıktıda "Bekleme (S3)" ya da "Bekleme (S0 Düşük Güç Boşta)" göreceksiniz. İkincisi modern standby denen mod; telefon gibi sürekli uyanık kalıp arka planda iş yapar. Teoride hızlıdır ama bazı sürücülerle beraber tam tersi olur, cihaz uykuda pil yer ve açılışta takılır.

Sonra powercfg /sleepstudy yazın. Windows, kullanıcı klasörünüze bir HTML raporu bırakır. O raporda uyku oturumlarını, her birinde uyanma sebebini ve uyanmayı en çok geciktiren bileşeni görebilirsiniz. Bende suçlu Wi-Fi kartıydı; raporda ismi net şekilde yazıyordu. Bu adımı atlamayın, tahmin yürütmekten çok daha hızlı sonuç verir.

Ağ kartı ve sürücü ayarları

Aygıt Yöneticisi'ni açın, Ağ bağdaştırıcıları altında Wi-Fi kartınıza sağ tıklayıp Özellikler'e girin. Güç Yönetimi sekmesinde "Bu aygıtın bilgisayarı uyandırmasına izin ver" seçeneğini kapatın. Aynı sekmede güç tasarrufu için aygıtın kapatılmasına izin veren kutuyu da işaretsiz bırakmak, uyanışta ağın yeniden kurulmasını beklemeyi ortadan kaldırıyor.

Ekran kartı sürücüsü de sık suçlulardan. Üreticinin sitesinden temiz kurulum yapmayı deneyin; Windows Update'in kendi başına indirdiği genel sürücü, uyanma sırasında ekranın saniyelerce siyah kalmasına yol açabiliyor. Sürücü ve yazılım güncellemelerini neden düzenli yapmak gerektiğini anlattığım yazıdaki mantık burada da geçerli: eski sürücü, yeni Windows sürümüyle uyku konusunda anlaşamıyor.

Hızlı başlatma, hibernate ve çevre birimleri

Denetim Masası > Güç Seçenekleri > Güç düğmelerinin yapacaklarını seçin yolundan "Hızlı başlatmayı aç" kutusunu kapatıp bilgisayarı yeniden başlatın. Bu ayar kapanışı hızlandırırken bazı makinelerde uykudan çıkışı bozuyor. Ayrıca gelişmiş güç ayarlarında "Şu kadar süre sonra hazırda beklet" değerini kontrol edin; 20 dakika gibi kısa bir değer varsa cihaz siz farkına varmadan hibernate'e geçtiği için her açılış yavaş gelir. Ben bu değeri hiç kullanmıyorum, doğrudan kapalıya çekiyorum.

Son olarak bağlı her şeyi çıkarıp deneyin: harici disk, USB hub, kablosuz mouse alıcısı, hatta yazıcı. Harici diskler uyanışta yeniden döndükleri için gecikmenin başlıca kaynağı olabiliyor. Kalıcı olarak çıkartacaksanız güvenli çıkarma alışkanlığını atlamayın; USB belleği düzgün çıkartmanın önemini ayrıca yazmıştım.

Mac'te uyanma süresini kısaltmak

Mac'te ayar sayısı daha az olduğu için işi daha çabuk bitiriyorsunuz, ama birkaç gizli davranış var.

Ağ erişimi ve Power Nap

Sistem Ayarları > Batarya (ya da Enerji Tasarrufu) bölümünde "Ağ erişimi için uyandır" ve "Power Nap" seçeneklerini kapatın. Bu ikisi Mac'in uykuda düzenli olarak uyanıp posta ve iCloud senkronizasyonu yapmasını sağlıyor; kapağı tam o iş sırasında açtığınızda ekran birkaç saniye tepkisiz kalıyor. Kapattığımdan beri kapağı açtığım anda giriş ekranı geliyor.

Standby ve hibernate davranışı

Mac, uykuda uzun süre kalınca belleği diske yazıp derin uykuya geçer. Terminal'de pmset -g yazarak mevcut değerleri görebilirsiniz. standbydelaylow ve standbydelayhigh değerleri düşükse, öğle arasından döndüğünüzde bile diskten geri yükleme yapıldığı için yavaşlık hissedersiniz. Bu değerleri değiştirmek pil tüketimini artırır; bu yüzden fişte çalışan bir masaüstü ya da sürekli prizde duran dizüstü için mantıklı, çantada taşınan bir cihaz için pek değil. Kararı buna göre verin.

Bluetooth aksesuarlar ve depolama

Bluetooth klavye, mouse veya kulaklık, uyan