PDF Dosyası Oluştur ve Düzenle
PDF'i uzun süre "sadece açıp okunan" bir dosya türü sandım. Bir dilekçeyi imzalayıp geri göndermem gerektiğinde, üç sayfalık bir raporu tek dosyada birleştirmem istendiğinde ya da 40 MB'lık bir belgeyi e-postaya sığdırmam gerektiğinde işin rengi değişti. Şunu öğrendim: PDF üretmek ve değiştirmek için pahalı bir program şart değil. Bilgisayarınızda muhtemelen zaten var olan araçlarla, tarayıcı üzerinden çalışan servislerle ve telefonunuzun kamerasıyla işin büyük kısmı hallediliyor.
Aşağıda kendi kullandığım sırayı anlatıyorum: önce oluşturma, sonra düzenleme. Her adımı okurken bilgisayarınızda deneyebilirsiniz, hiçbiri geri dönüşü olmayan bir işlem değil — zaten ilk kuralım da bu: orijinal dosyanın bir kopyasıyla çalış.
PDF Oluşturma: Masaüstü, Çevrimiçi ve Mobil
PDF üretmenin özü şudur: elinizdeki içeriği "yazdırma" ya da "dışa aktarma" kanalından geçirmek. Hangi kanalı seçtiğiniz, dosyanın nerede olduğuna bağlı.
Yazdır menüsündeki gizli PDF üreticisi
En çok kullandığım yöntem bu. Bir web sayfası, bir e-posta, bir fatura ekranı… Ctrl+P (Mac'te Cmd+P) yapıp yazıcı listesini açtığımda Windows'ta "Microsoft Print to PDF", Mac'te ise alt köşedeki PDF menüsü karşıma çıkıyor. Yazıcı yerine bunu seçip kaydediyorum, iş bitiyor.
Burada iki küçük ayara dikkat ediyorum: kenar boşlukları ve arka plan grafikleri. Web sayfalarını kaydederken arka plan seçeneğini kapatınca dosya hem küçülüyor hem okunaklı oluyor. Tarayıcıdan yazdırırken sayfanın gereksiz menülerini almak istemiyorsam, önce okuma modunu açıyorum. Bu yöntem, ekran görüntüsü almaya göre çok daha iyi sonuç veriyor; çünkü metin görüntü değil, gerçek metin olarak kalıyor ve içinde arama yapabiliyorum.
Belge programlarından doğrudan dışa aktarma
Word, LibreOffice Writer, Google Dokümanlar, Excel, PowerPoint… Hepsinde "PDF olarak dışa aktar" ya da "PDF olarak indir" seçeneği var. Yazdır yolundan farkı: dışa aktarma sırasında içindekiler tablosu, bağlantılar ve yer imleri korunuyor. Uzun bir rapor hazırlıyorsam mutlaka bu yolu seçiyorum.
Bir de şu alışkanlığı edindim: teslim edeceğim son sürümü PDF yapıp, düzenlenebilir kaynak dosyayı ayrı bir klasörde saklıyorum. Çünkü PDF üzerinde ciddi bir metin değişikliği yapmak, kaynak dosyayı düzeltip yeniden dışa aktarmaktan her zaman daha zahmetli.
Telefonla tarama ve mobil düzenleme
Kağıt bir belgeyi PDF'e çevirmem gerektiğinde tarayıcı aramıyorum. iPhone'da Dosyalar uygulamasındaki tarama özelliği, Android'de Google Drive'ın kamera simgesi ya da Google Drive dışındaki not uygulamalarının belge tarama modu işi görüyor. Püf noktası: belgeyi düz bir yüzeye koyup üstten, gölge düşmeyecek şekilde çekmek. Otomatik kırpma kenarları bulamazsa manuel olarak köşeleri sürüklüyorum. Çok sayfalı belgede her sayfayı ayrı fotoğraf olarak eklemek yerine, tarama modunda seri çekim yapıp tek dosyada topluyorum.
Düzenleme: Sayfalar, Metin ve Dosya Boyutu
PDF düzenlemeyi iki gruba ayırmak işleri kolaylaştırıyor: sayfa düzeyi işlemler (birleştir, ayır, döndür, sil) ve içerik düzeyi işlemler (metin, imza, form). Birincisi çok kolay, ikincisi biraz daha seçici davranmayı gerektiriyor.
Birleştirme, ayırma, döndürme
Mac'te Önizleme uygulaması bu iş için fazlasıyla yeterli: kenar çubuğundaki küçük resimleri sürükleyerek sıralamayı değiştiriyorum, iki dosyayı üst üste sürükleyip birleştiriyorum, ters duran sayfayı Cmd+R ile döndürüyorum. Windows'ta işletim sistemi bunu tek başına yapmadığı için ya çevrimiçi bir servis ya da ücretsiz bir masaüstü PDF programı kullanıyorum.
Çevrimiçi PDF oluşturma araçları hızlı, ama bir sınırım var: kimlik, sözleşme, sağlık raporu, banka evrakı gibi belgeleri hiçbir siteye yüklemiyorum. Bunlar için masaüstü çözümünde kalıyorum. Hassas dosyaların kopyalarını bilgisayardan tamamen silmek istediğimde de normal silmenin yetmediğini, üzerine yazma gerektiğini deneyerek öğrendim.
Metin, not ve imza ekleme
PDF'teki mevcut bir paragrafı satır satır değiştirmek, sayfa düzenini bozmaya çok müsait. Ben genelde şu üçünü yapıyorum: metin kutusu ekleme, vurgulama (highlight) ve imza. İmza için bir kez beyaz kağıda imza atıp telefonla çekiyorum, arka planı temizliyorum, sonra hem Önizleme'de hem Acrobat Reader'da hazır imza olarak saklıyorum. Bir daha çizmem gerekmiyor.
Doldurulabilir form alanı olan PDF'lerde en sık yaşadığım aksilik, alanların tarayıcı içinde gör