WiFi Ağ Sinyal Gücünü Ölç
Evde oturma odasında dizi izlerken hiçbir sorun yaşamıyordum ama mutfağa geçtiğimde video sürekli takılıyordu. Uzun süre "internet yavaş" diye modemi suçladım, hatta iki kere hız testi yaptım. Sonuçlar gayet iyiydi. Sorun internetin kendisinde değil, o internetin evin içinde nasıl dağıldığındaydı. O gün öğrendiğim şey şu: WiFi sinyal gücü ile internet hızı iki ayrı konu ve ikisini ayrı ayrı ölçmek gerekiyor.
Ben bu işi bir hafta sonu, elimde telefon ve bir kağıt parçasıyla çözdüm. Aşağıda tam olarak neyi nasıl yaptığımı, hangi sayıların ne anlama geldiğini ve ölçüm sonrası neyi değiştirdiğimi anlatıyorum. Teknik bir eğitim gerekmiyor, sadece biraz merak ve yarım saat yeterli.
Sinyal Gücünü Anlamak: dBm Denilen O Eksili Sayı
İlk uygulamayı açtığımda ekranda "-67 dBm" yazıyordu ve ben eksi işaretini görünce bir şeylerin bozuk olduğunu düşündüm. Değildi. WiFi sinyali eksi değerlerle ölçülüyor ve sıfıra yakın olması iyi demek. -40 mükemmel, -80 ise neredeyse yok.
Hangi Değer Ne Demek?
Kendi ölçümlerimi yaparken şu tabloyu telefonumun notlarına kaydettim, sürekli bakıyordum:
| Değer | Durum | Pratikte ne yaşarsın |
|---|---|---|
| -30 ile -50 dBm | Çok iyi | Her şey sorunsuz, 4K video bile akar |
| -50 ile -60 dBm | İyi | Günlük kullanım için fazlasıyla yeterli |
| -60 ile -70 dBm | Orta | Video izlenir ama görüntülü görüşmede kesilmeler olur |
| -70 ile -80 dBm | Zayıf | Sayfa yüklenmesi yavaşlar, bağlantı kopar |
| -80 altı | Kullanılamaz | Bağlanıyor gibi görünür, çalışmaz |
Telefonla Ölçmenin En Kolay Yolu
Android kullanıyorsan uygulama mağazasında "WiFi analyzer" veya "signal meter" diye arama yaptığında bir sürü ücretsiz seçenek çıkıyor. Ben içlerinden reklam yoğunluğu en az olanı seçtim, tek istediğim canlı dBm göstergesiydi. iPhone tarafında Apple sistem kısıtlamaları nedeniyle bu işi biraz zorlaştırıyor; ben iPhone'da ölçüm yapmak istediğimde router üreticisinin kendi uygulamasını kullandım, çoğu marka bağlı cihazların sinyal seviyesini gösteriyor.
Windows bilgisayarda uygulama indirmek istemiyorsan komut satırından da bakabilirsin. Komut isteminde netsh wlan show interfaces yazdığında sinyal seviyesini yüzde olarak veriyor. Yüzde 100'ün kabaca -50 dBm, yüzde 50'nin ise -75 dBm civarına karşılık geldiğini düşünebilirsin. Bu yöntemi RAM ve disk kontrolü gibi diğer sistem bilgilerine bakarken de kullandığım için alışkın olduğum bir yer.
Ölçümü Bozan Şeyler
İlk turumda hata yaptım: telefonu elimde tutarken avucumla anteni kapatıyordum ve değerler dalgalanıyordu. İkinci turda telefonu masaya koyup 10 saniye bekledim, öyle okudum. Ayrıca mikrodalga çalışırken mutfakta yaptığım ölçüm saçmaydı, mikrodalgalar 2.4 GHz bandını doğrudan boğuyor. Ölçüm yaparken evde çamaşır makinesi, mikrodalga gibi cihazları kapatmak sonucu netleştiriyor.
Evin Sinyal Haritasını Kendin Çıkar
Tek tek nokta ölçümleri işe yarıyor ama gerçek resmi görmek için haritalama yapmak lazım. Bunun için pahalı bir araç gerekmiyor, ben kağıt kalemle başladım.
Kağıt Yöntemi: Yarım Saat, Sıfır Lira
Evin kabaca bir krokisini çizdim; odalar, koridor, balkon. Sonra her odada iki nokta belirledim: kapıya yakın bir yer ve odanın en uzak köşesi. Her noktada telefonu masaya koyup ölçüm aldım, sayıyı krokinin üstüne yazdım. Toplam 14 nokta ölçtüm.
Sonuç çarpıcıydı: modem salonun bir ucundaydı, mutfağa giden yolda tam ortada beton bir kolon vardı ve mutfakta değer -78 dBm'e düşüyordu. Yatak odasında -71, balkonda -84. Yani evin yarısında WiFi teknik olarak "zayıf" kategorisindeydi ve ben bunu yıllarca farketmemişim.
Isı Haritası Uygulamaları
Kağıt yöntemi işe yaradıktan sonra merak ettim ve bir ısı haritası uygulaması denedim. Bu tür uygulamalarda evin planını yüklüyorsun ya da uygulama içinde çiziyorsun, sonra elinde telefonla odalarda yürürken uygulama otomatik olarak renkli bir harita oluşturuyor. Yeşil bölgeler güçlü, kırmızı bölgeler ölü nokta. Görsel olarak çok daha ikna edici, özellikle evdeki başka birine "bak, burada sinyal yok" derken işe yarıyor.
Ücretsiz sürümler genelde tek kat veya sınırlı sayıda ölçüm noktası veriyor. Küçük bir daire için bu yeterli. Ben üç kez harita çıkardım: modem eski yerindeyken, yerini değiştirdikten sonra ve kanal ayarını düzelttikten sonra. Farkı görmek motive edici oldu.
Ölçüm Sonrası Ne Yaptım
Harita elimdeyken çözüm bulmak kolaylaştı çünkü artık tahmin etmiyordum:
- Modemi taşıdım. Televizyon ünitesinin arkasındaki dolaptan çıkarıp koridora, evin merkezine yakın bir rafa aldım. Mutfaktaki değer -78'den -64'e çıktı.
- Kanalı değiştirdim. Analyzer uygulaması komşuların ağlarını da gösteriyordu; benimle aynı kanalda üç ağ vardı. Modem arayüzünden daha boş bir kanala geçtim.
- 5 GHz'i ayırdım. Yakın cihazları 5 GHz bandına, uzaktakileri 2.4